11.4 C
Athens
28 Οκτωβρίου 2021
Αρχική ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Η ψυχική υγεία των παιδιών μας και πώς να αναγνωρίσουμε σημάδια. Άρθρο...

Η ψυχική υγεία των παιδιών μας και πώς να αναγνωρίσουμε σημάδια. Άρθρο της Αντωνίας Φούσκα*

- Advertisement -
- Advertisement -

Εβδομάδα αφιερωμένη στην ψυχική υγεία και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ενημέρωση γύρω από την πρόληψη και σωστή διαχείριση/θεραπευτική αγωγή της κατάθλιψης, του πανικού, του άγχους, και άλλων ψυχολογικών διαταραχών και  παθήσεων που μαστίζουν την κοινωνία μας και επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους  όλων των ηλικιών.

- Advertisement -
- Advertisement -

Με τον όρο ψυχική υγεία εννοούμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και ενεργούμε στις διάφορες καταστάσεις που μας συμβαίνουν. Είναι το πώς βλέπουμε τον εαυτό μας, την ζωή μας και τους ανθρώπους που γνωρίζουμε και ενδιαφερόμαστε για αυτούς. Είναι αυτή που μας βοηθάει να χειριστούμε το άγχος, να κάνουμε σχέσεις με τους άλλους, να αξιολογήσουμε τις απόψεις μας και να κάνουμε τις επιλογές μας. Όπως η σωματική υγεία, έτσι και η ψυχική υγεία είναι πολύ σημαντική σε κάθε στάδιο της ζωής μας.

Προβλήματα ψυχικής υγείας

Ένα πρόβλημα στην ψυχική υγεία του παιδιού μπορεί να είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτό από το γονέα. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπισθούν, μπορούν όμως να αναγνωριστούν τα συμπτώματά τους. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας μπορούν να διαγνωσθούν από επαγγελματίες ψυχικής υγείας που έχουν ειδικευτεί στο να αναγνωρίζουν τα συμπτώματά τους. Μερικά από τα προβλήματα αυτά είναι το άγχος, η κατάθλιψη, οι διαταραχές συμπεριφοράς, διατροφής, η ελλειμματική προσοχή και η υπερκινητικότητα. 

Πολλά παιδιά και έφηβοι περνούν περιόδους έντονης συναισθηματικής καταπόνησης. Παράδειγμα τέτοιων ψυχολογικών προβλημάτων μπορεί να είναι η λύπη από πρόσφατη απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου ή οι άσχημες οικογενειακές σχέσεις ή η αλλαγή περιβάλλοντος.  Η ψυχική υγεία ενός παιδιού δεν έχει σχέση με την διανοητική του ικανότητα. Παιδιά με ή χωρίς προβλήματα ψυχικής υγείας έχουν δείκτη νοημοσύνης που ποικίλει από χαμηλό (νοητική υστέρηση) έως υψηλό.

Συναισθηματικές διαταραχές

Οι συναισθηματικές διαταραχές σε παιδιά και εφήβους αναφέρονται σε προβλήματα ψυχικής υγείας, τα οποία επιφέρουν σοβαρές διαταραχές στην καθημερινή ζωή και λειτουργία στο σπίτι, στο σχολείο ή στην κοινωνία. Χωρίς βοήθεια τα άτομα αυτά μπορεί να οδηγηθούν σε σχολική αποτυχία, σε κατάχρηση αλκοόλ ή ναρκωτικών, σε οικογενειακές διαμάχες, σε χρήση βίας ή ακόμη και σε αυτοκτονία.

Αιτιολογία

Δεν γνωρίζουμε όλες τις αιτίες εκδήλωσης προβλημάτων ψυχικής υγείας στα νεαρά άτομα. Γνωρίζουμε, όμως, ό,τι μπορεί να εμπλέκονται περιβαλλοντολογικοί και βιολογικοί παράγοντες. Παράδειγμα βιολογικών αιτιών μπορεί να είναι γενετικοί παράγοντες, οργανικές ή ορμονολογικές διαταραχές και βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Επίσης, πολλοί περιβαλλοντολογικοί παράγοντες μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο το παιδί. Μερικοί από τους κινδύνους έναρξης προβλημάτων ψυχικής υγείας σε νεαρά άτομα μπορεί να είναι η έκθεση σε βίαιες καταστάσεις, η κακοποίηση, η παραμέληση ή η απώλεια αγαπημένου προσώπου από θάνατο, διαζύγιο ή από διάλυση σχέσεων. Άλλοι παράγοντες επικινδυνότητας, μπορεί να περιλαμβάνουν απόρριψη λόγω φυλετικού ρατσισμού, θρησκείας, σεξουαλικότητας ή φτώχειας.

Φροντίζοντας για την καλή ψυχική υγεία του παιδιού σας

Οι γονείς είναι υπεύθυνοι για την ψυχική ασφάλεια και τη συναισθηματική ισορροπία των παιδιών τους.

Ως γονείς, προσπαθήστε να παρέχετε ένα ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον για το παιδί σας, καθώς και θρεπτικά γεύματα, συχνούς ιατρικούς ελέγχους, εμβόλια και σωματική άσκηση. Ενημερωθείτε για τα στάδια ανάπτυξης του παιδιού έτσι ώστε να μην περιμένετε από το παιδί περισσότερα ή λιγότερα από όσα πρέπει.

Ενθαρρύνετε το παιδί σας να εκφράζει τα συναισθήματά του και σεβαστείτε τα. Μάθετε στο παιδί σας ότι αισθήματα πόνου, φόβου, θυμού, και άγχους βιώνουν όλοι οι άνθρωποι. Προάγετε την αμοιβαία εμπιστοσύνη και σεβασμό. Διατηρείτε χαμηλό τον τόνο της φωνής σας ακόμη και όταν διαφωνείτε.  Ακούστε προσεκτικά το παιδί σας. Χρησιμοποιείτε λέξεις και παραδείγματα που είναι κατανοητά στο παιδί. Ενθαρρύνετε τις ερωτήσεις του και κάντε το να αισθάνεται άνετα και ασφάλεια κοντά σας.

Εκφράστε την προθυμία σας για συζητήσεις οποιουδήποτε θέματος. Ενθαρρύνετε τα ταλέντα του παιδιού σας και βάλτε στόχους βασισμένους στις ικανότητες και τα ενδιαφέροντα του παιδιού και όχι στις δικές σας προσδοκίες. Μην κάνετε το λάθος να συγκρίνετε τις ικανότητες του παιδιού σας με εκείνες που μπορεί να έχουν άλλα παιδιά – εκτιμήστε την μοναδικότητα του παιδιού σας.

Βοηθήστε το παιδί σας να γίνει ανεξάρτητο και να αποκτήσει αυτοπεποίθηση. Δείξτε εμπιστοσύνη στις ικανότητες του παιδιού σας να χειριστεί προβλήματα και να αποκτήσει νέες εμπειρίες. Διδάξτε του την αξία της συγνώμης, της συνεργασίας, της υπομονής, της προσοχής και του σεβασμού.

Δώστε ιδιαίτερη σημασία στα προειδοποιητικά σημάδια

Μία ποικιλία συμπτωμάτων μπορεί να εστιάσει σε μια πιθανή διαταραχή της ψυχικής υγείας σε ένα παιδί ή σε έναν έφηβο. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή εάν το παιδί που γνωρίζετε είναι παγιδευμένο σ’ ένα συναίσθημα έντονης λύπης και απελπισίας χωρίς να υπάρχει μια αιτία που να το δικαιολογεί και το συναίσθημα αυτό δεν φεύγει, έντονου θυμού με κλάματα ή υπερβολές, έντονου αισθήματος ενοχής ή αναξιότητας, μεγαλύτερου άγχους και στεναχώριας από ότι άλλα παιδιά της ηλικίας του, λύπης για παρατεταμένο χρονικό διάστημα μετά από κάποια απώλεια ή θάνατο.

Επίσης, προσέξτε ιδιαιτέρως εάν εκφράζει ακραίους φόβους ή φόβους ότι κάποιος ή κάτι ελέγχει το μυαλό του. Βιώνει μεγάλες αλλαγές στη ζωή του,  όπως πηγαίνει όλο και χειρότερα στο σχολείο, χάνει το ενδιαφέρον του για πράγματα τα οποία συνήθως απολάμβανε, έχει ανεξήγητες αλλαγές στις συνήθειες ύπνου, αποφεύγει τους φίλους του και την οικογένειά του και θέλει να μένει συνεχώς μόνο του, αισθάνεται ότι η ζωή είναι πολύ δύσκολη για να αντιμετωπισθεί ή μιλά για αυτοκτονία, ακούει φωνές που δεν μπορεί να τις εξηγήσει.

Εάν προσέξετε ό,τι το παιδί σας περιορίζεται από αδυναμία συγκέντρωσης, δεν μπορεί να πάρει αποφάσεις, αδυναμία να μένει ακίνητο σε ένα σημείο και να εστιάζει την προσοχή του, ανησυχία για το ότι μπορεί να του κάνουν κακό ή να κάνει αυτό κακό στους άλλους, υπεραπασχόληση με το πλύσιμο, τον καθαρισμό πραγμάτων ή την ανάγκη να εκτελεί πράγματα καθημερινής ρουτίνας πολλές φορές την ημέρα, αδυναμία συγκρότησης της σκέψης του  ή
συμπεριφέρεται με τρόπους που προκαλούν προβλήματα, όπως κατάχρηση αλκοόλ ή ναρκωτικών, τρώει μεγάλες ποσότητες φαγητού και μετά προκαλεί εμετό ή παίρνει μεγάλες ποσότητες από χάπια αδυνατίσματος, καταστρέφει ξένη περιουσία ή παραβιάζει τον νόμο, κάνει πράγματα που μπορεί να είναι απειλητικά για την ζωή, τότε απευθυνθείτε για βοήθεια.

Εάν το παιδί σας βιώνει κάποια από τα προειδοποιητικά αυτά σημεία ή εάν έχει διάφορα συμπτώματα ζητήστε επειγόντως βοήθεια. Μιλήστε με το γιατρό σας ή με ένα σχολικό σύμβουλο ή επαγγελματία ψυχικής υγείας που έχει εκπαιδευτεί για να αναγνωρίσει αν το παιδί σας αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα ψυχικής διαταραχής.

Η ψυχική υγεία του κάθε παιδιού είναι εξίσου σημαντική όσο και η σωματική του υγεία. Η θεραπεία είναι απαραίτητη και απαιτεί υπομονή από την πλευρά των γονέων. Πολλά παιδιά αντιμετωπίζουν προβλήματα με την ψυχική τους υγεία. Τα προβλήματα αυτά είναι πραγματικά και επώδυνα και χωρίς θεραπεία συνήθως γίνονται πολύ πιο έντονα με το πέρασμα του χρόνου. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας μπορεί να αναγνωριστούν και να θεραπευτούν. Η συνεργασία της οικογένειας και του κοινωνικού περιβάλλοντος με επαγγελματίες θεραπευτές είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

*Αντωνία Κ. Φούσκα

ΠΕ Ειδικής Αγωγής

Επιστημονικά Υπεύθυνη

Μονάδα Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης

Β.Ν.Υ. Οικοτροφείο «Κυβέλη»

ΑΜΚΕ «ΚΛΙΜΑΚΑ»

www.klimaka.org.gr

- Advertisement -
- Advertisment -
- Advertisment -
- Advertisment -
- Advertisment -
- Advertisment -

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

- Advertisment -