Γάμοι ανηλίκων Ρομά: Τι συμβαίνει στην Αττική-Τα στοιχεία για τον Δήμο Αχαρνών

Τα στοιχεία για τον Δήμο Αχαρνών που αποτελεί μία από τις περιοχές όπου εντοπίζεται αυτή η πρακτική, αποκαλύπτουν ότι παρά τη νομοθεσία που απαγορεύει τους γάμους ανηλίκων, η πρακτική παραμένει υπαρκτή σε ορισμένες κοινότητες. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο kathimerini.gr, οι πρόωροι γάμοι και οι εγκυμοσύνες σε μικρή ηλικία παραμένουν μια υπαρκτή πραγματικότητα σε ορισμένες κοινότητες Ρομά γύρω από την Αττική, συμπεριλαμβανομένης και της περιοχής μας.

Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου Roma Child VOICE, ανέδειξε ότι το φαινόμενο των πρόωρων γάμων δεν έχει εκλείψει. Στο δείγμα που εξετάστηκε, στο οποίο συμμετείχαν άνδρες και γυναίκες από διάφορες περιοχές, μεταξύ των οποίων και ο Δήμος Αχαρνών, η ηλικία γάμου για τις γυναίκες κυμαινόταν από 12 έως 27 ετών, ενώ για τους άνδρες από 12 έως 28 ετών. Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η ηλικία απόκτησης του πρώτου παιδιού για τις γυναίκες κυμαινόταν από 13 έως 28 ετών, υποδεικνύοντας ότι πολλά κορίτσια γίνονται μητέρες ήδη από την εφηβεία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οικογένειες συμφωνούν για τον γάμο των παιδιών ακόμη και από την ηλικία των 10 ετών, με την ένωση να ολοκληρώνεται συνήθως πριν από τα 15. Αυτοί οι γάμοι, αν και άτυποι και χωρίς νομική αναγνώριση, παραμένουν κοινωνικά αποδεκτοί εντός συγκεκριμένων κοινοτήτων.

Το Νομικό πλαίσιο και οι κίνδυνοι

Στην Ελλάδα, το Άρθρο 1350 του Αστικού Κώδικα ορίζει ότι οι μελλόνυμφοι πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους για να τελέσουν νόμιμο γάμο. Ωστόσο, οι ενώσεις μεταξύ ανηλίκων στις κοινότητες Ρομά συχνά πραγματοποιούνται με παραδοσιακό τρόπο, εκτός του επίσημου νομικού πλαισίου.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το φαινόμενο συνδέεται με ένα πλέγμα κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων, όπως η φτώχεια, τα πατριαρχικά πρότυπα, η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, καθώς και η έλλειψη επαρκών παρεμβάσεων από την πολιτεία και τους τοπικούς φορείς.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι κίνδυνοι για την υγεία των ανήλικων κοριτσιών. Οι πρόωρες εγκυμοσύνες ενέχουν σημαντικούς κινδύνους, όπως πρόωρους τοκετούς, προεκλαμψία, λοιμώξεις, αιμορραγίες, αλλά και σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις, σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Προτάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου

Η ερευνητική ομάδα προτείνει μια σειρά παρεμβάσεων για τον περιορισμό των πρόωρων γάμων και της εφηβικής εγκυμοσύνης και περιλαμβάνουν:

• Ενίσχυση της σχολικής φοίτησης: Ειδικά για τα κορίτσια Ρομά, είναι κρίσιμη η ενίσχυση της παρουσίας τους στο σχολείο και η αποτροπή της σχολικής διαρροής.
• Ενημέρωση για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία: Δράσεις ενημέρωσης μέσα στις κοινότητες για την προστασία και την υγεία των νέων.
• Ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών: Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενδυνάμωση των Κέντρων Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά, στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και στην εφαρμογή της νομοθεσίας που απαγορεύει τους γάμους ανηλίκων, με τρόπο που να στηρίζει τις οικογένειες στη μετάβαση και όχι να λειτουργεί αποκλειστικά τιμωρητικά.

*Το έργο Roma Child VOICE υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος PREVENT, με φορέα υλοποίησης το Ινστιτούτο Prolepsis και εταίρο την Ένωση Ελλήνων Ρομά Διαμεσολαβητών και Συνεργατών τους. Το PREVENT συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή ‘Ενωση, μέσω του προγράμματος Citizens, Equality, Rights and Values (CERV), το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το Κέντρο Στήριξης ΜΚΟ, με συνολικό ποσό επιχορήγησης €2,3 εκ.