11.4 C
Athens
3 Μαρτίου 2024
spot_img
spot_img
ΑρχικήΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣΑΧΑΡΝΕΣΠανηγυρικός εορτασμός στο βυζαντινό εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στις Αχαρνές

Πανηγυρικός εορτασμός στο βυζαντινό εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στις Αχαρνές

- Advertisement -

Ένα πανηγύρι “βγαλμένο από το παρελθόν” που παραπέμπει σε ήθη και έθιμα περασμένων δεκαετιών βίωσαν όσοι επισκέφτηκαν και φέτος το βυζαντινό εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, στις Αχαρνές την Κυριακή 5 Αυγούστου.

Στο χώρο του μικρού μεν ιστορικού δε ξωκλησιού τελέστηκε μέγας πανηγυρικός Εσπερινός μετά αρτοκλασία, έγινε λιτάνευση της εικόνας, διαβάστηκε η ευχή των σταφυλιών που ουσιαστικά-στο παρελθόν-επέτρεπε τη βρώση τους και στήθηκε μια υπαίθρια γιορτή μπροστά στο χώρο της πηγής που αναβλύζει από το βιωματικό και ψυχαγωγικό πάρκο Paradise Park, όπως κάνει κάθε χρόνο.

- Advertisement -
- Advertisement -

Η γιορτή της Μεταμόρφωσης της Σωτήρος έχει μια ξεχωριστή ιστορικότητα στην πόλη των Αχαρνών που χρονολογείται αρκετούς αιώνες πριν από το σήμερα. Κατά την παράδοση δεν έπρεπε να κόβουν και να δοκιμάζουν σταφύλια πριν την 6η Αυγούστου-γιορτή της Μεταμόρφωσης της Σωτήρας-γιαί πάθαιναν θέρμες. Την μέρα της γιορτής, ξεκινούσαν όλοι για το Ναό του Σωτήρα στο Χαμόμυλο, με σταφύλια από τα αμπέλια τους και τα έφερναν στο ναό. Εκεί, ο ιερέας ευλογούσε τους νέους καρπούς και μοίραζε στο εκκλησίασμα ένα μικρό τσαμπί από τα «σωτηρεμένα σταφύλια”. Στο εξής μπορούσαν να τα γεύονται άφοβα χωρίς τον κίνδυνο της θέρμης.

Απόσπασμα από το βιβλίο ΑΧΑΡΝΑΙ της Σταματίνας Στριφτού-Βάθη

Βρίσκεται κοντά στη δυτική όχθη του ρέματος του Κηφισού, νοτιοανατολικά του κέντρου των Αχαρνών στην περιοχή Χαμόμυλο, εκεί που άλλοτε ήταν μια εύφορη έκταση με πολλά νερά, αμπέλια, ελιές και περιβόλια.
Δυτικά του ποταμού, επάνω σ’ ένα χωμάτινο λόφο υπήρχε μοναστήρι, το καθολικό του οποίου σώζεται μέχρι σήμερα.
Υπήρχε παράδοση ότι δεν έπρεπε να κόβουν και να δοκιμάζουν σταφύλια πριν την έκτη του μηνός Αυγούστου (γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος), γιατί πάθαιναν θέρμες . Την ημέρα της γιορτής ξεκινούσαν άλλοι με σούστες και άλλοι πεζοί για το ναό του Σωτήρα στο Χαμόμυλο. Εκεί μετά τη λειτουργία γέμιζαν από τα αμπέλια τα καλάθια τους με σταφύλια και τα έφερναν στο ναό , όπου ο ιερέας ευλογούσε τους νέους καρπούς και μοίραζε στο εκκλησίασμα ένα μικρό τσαμπί από τα «σωτηρεμένα σταφύλια». Στο εξής μπορούσαν να τα γεύονται άφοβα χωρίς τον κίνδυνο της θέρμης.
Σύμφωνα με τον Α. Ορλάνδο ο ναός της Αγίας Σωτήρας: «είναι ναός σταυροειδής εγγεγραμμένος του τύπου των «ελλαδικών>> τετρακιονίων, δηλαδή με τον ανατολικόν κύλινδρον συνεχή μέχρι τις κόγχες του ιερού. Ο τρούλος του ναού στηρίζεται σε τέσσερις μαρμάρινους κίονες , από τους οποίους οι τρεις έχουν ιωνικά κιονόκρανα κλασικών χρόνων. Ο τρούλος είναι οκταγωνικός με οριζόvτιο γείσο. Στην πρόσοψη σώζονται οι κοιλότητες «ροδίων>> διακοσμητικών πινακίων. Εξωτερικά η εκκλησία είναι ασβεστόχρηστη και σαν aρχιτεκτόνημα ο ναός τοποθετείται «στην πρώιμη Τουρκοκρατία, περίοδο που συνεχιζόταν η εφαρμογή των βυζαντινών τύπων στη ναοδομία, γεγονός που χαρακτηρίζει ιδιαίτερα την αρχιτεκτονική της Αττικής. Ως προς τις αναλογίες παρουσιάζει ιδιαίτερη ομοιότητα με το καθολικό της μονής Αστερίου>>, της οποίας κατά μαρτυρίες του 1831 υπήρξε παλαιότερα μετόχι.

Η ζωγραφική διακόσμηση του ναού ανάγεται σε δύο τουλάχιστον περιόδους. Η παλαιότερη ανήκει στον 17ο αι. και εντοπίζεται στο
ιερό βήμα . Στο νότιο τοίχο στη χαμηλή ζώνη είκονίζονται οι άγιοι Νέστωρ, Δημήτριος και Μερκούριος , ενώ υψηλότερα οι παραστάσεις εικονίζουν τη Βάπτιση και τα Εισόδια.

Πρόκειται για έργα έμπειρου ζωγράφου, που γνώριζε τα παλαιότερα πρότυπα. Ο υπόλοιπος ναός είναι κατάγραφος με νεότερες τοιχογραφίες άτεχνες, που παρουσιάζουν ομοιότητα με αυτές του Αγίου Νικολάου στην Πέτρα της Βαρυμπόπης της δεκαετίας του 1930.
Η εκκλησία ήταν παλαιότερα, όπως ειπώθηκε, το καθολικό του παλαιού μοναστηριού, το οποίο ήταν Μετόχι της Μονής Αστερίου στον Υμηττό, αργότερα
της Μονής Αγίας Τριάδας Πάρνηθας και τελευταία Μετόχι της Μονής Πετράκη. Ο χώρος γύρω από το μοναστήρι περιλάμβανε ένα νερόμυλο, ένα πλινθόκτιστο μικρό πύργο και μια σειρά από μακρόστενα κελιά βόρεια της εκκλησίας, ερείπια των οποίων διακρίνονταν πριν από λίγα χρόνια. Η εκκλησία γιόρταζε στη μνήμη του Αγίου Νικολάου και μετά από την απελευθέρωση από το τουρκικό ζυγό στο όνομα του Σωτήρας Χριστού ή «Αγίας Σωτήρας» και πανηγυρίζει στις 6 Αυγούστου, τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.
Η πρώτη ιστορική αναφορά του Αγίου Νικολάου στο Μενίδι προέρχεται από τη βούλα του πάπα Ιννοκέντιου το 1209.

(Απόσπασμα από το βιβλίο ΑΧΑΡΝΑΙ της Σταματίνας Στριφτού-Βάθη)

 

- Advertisement -


Ακολουθήστε το doxthi.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις.

- Advertisment -spot_img
- Advertisment -spot_img
- Advertisment -spot_img
- Advertisment -spot_img
- Advertisment -spot_img

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ