Δήμος Φυλής: Η προσφυγή κατά της αύξησης στα νέα τιμολόγια νερού και ο “πονοκέφαλος” για την ανάγκη κάλυψης του κόστους ύδρευσης

Η Δημοτική Αρχή Φυλής, βρίσκεται μπροστά σε δύο ταυτόχρονα ζητήματα: να υπερασπιστεί νομικά και θεσμικά τον Δήμο απέναντι σε μια αύξηση που θεωρείται άδικη και μη επαρκώς τεκμηριωμένη, αλλά και να εξασφαλίσει ότι η υπηρεσία ύδρευσης θα συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς να δημιουργηθεί οικονομικό κενό, καθώς πρόκειται για ανταποδοτική υπηρεσία.

Στο επίκεντρο μιας δύσκολης εξίσωσης βρίσκεται ο Δήμος Φυλής, μετά την απόφαση της ΡΑΑΕΥ για τα νέα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ, που φέρνει αύξηση στο κόστος προμήθειας νερού για Δήμους της Αττικής που διαθέτουν δικό τους δίκτυο. Από τη μία πλευρά, ο Δήμος συμμετέχει στη συντονισμένη προσφυγή 13 Δήμων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αμφισβητώντας τη νομιμότητα και την ανταποδοτικότητα της επιβάρυνσης, ενώ από την άλλη καλείται άμεσα να διαχειριστεί ένα αυξημένο κόστος που ήδη επηρεάζει τον προϋπολογισμό και τη λειτουργία της υπηρεσίας ύδρευσης.

Το ιστορικό και η προσφυγή των Δήμων που επηρεάζονται

Η υπόθεση ξεκίνησε από την απόφαση Υ-86/2025 της ΡΑΑΕΥ, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 7188/30-12-2025 και ενέκρινε το χρηματοοικονομικό κόστος και τα νέα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ για τη ρυθμιστική περίοδο 2025-2029. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις Δήμων που έκαναν την προσφυγή, η χρέωση για την 5η Κατηγορία, “Ενίσχυση Δικτύων Δήμων”, αναπροσαρμόζεται από 0,4880 ευρώ ανά κυβικό μέτρο σε 0,65 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, δηλαδή παρουσιάζει αύξηση άνω του 33%. Παράλληλα, η συνολική τιμή διάθεσης προς Δήμους της Αττικής εμφανίζεται να διαμορφώνεται από 0,98 ευρώ ανά κυβικό μέτρο σε 1,30 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, μεταβολή που υπερβαίνει το 32%. 

Στο πλαίσιο αυτό, Δήμοι, όπως ο Δήμος Φυλής, καλούνται να αναθεωρήσουν την τιμολογιακή τους πολιτική – όπως αυτή είχε αποφασιστεί στο πλαίσιο του Δημοτικού Προυπολογισμού – με νέους συντελεστές ανά κλίμακα κατανάλωσης, πάγια και λοιπές επιβαρύνσεις, γεγονός που τους φέρνει αντιμέτωπους με τους δημότες τους. Προς τούτο και αποφάσισαν να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με βασικό επιχείρημα ότι η αύξηση επιβάλλεται με οριζόντιο τρόπο σε Δήμους, οι οποίοι προμηθεύονται νερό από την ΕΥΔΑΠ, αλλά διαθέτουν και διαχειρίζονται δικά τους δίκτυα ύδρευσης. Αυτό σημαίνει ότι έχουν την ευθύνη για τη λειτουργία, τη συντήρηση, την επισκευή, την αντικατάσταση και την αναβάθμιση των τοπικών υποδομών τους.

Η ΡΑΑΕΥ και η ΕΥΔΑΠ αιτιολογούν την αναπροσαρμογή με βάση την ανάγκη χρηματοδότησης επενδυτικού προγράμματος για έργα υποδομής, αντιμετώπιση της λειψυδρίας, περιορισμό απωλειών, εκσυγχρονισμό δικτύων και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, οι Δήμοι υποστηρίζουν ότι η αιτιολόγηση αυτή δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα: γιατί να επιβαρύνονται με το ίδιο κόστος Δήμοι στους οποίους η ΕΥΔΑΠ δεν έχει την ευθύνη του εσωτερικού δικτύου ύδρευσης;

Εκτός αυτού, οι Δήμοι θεωρούν ότι η απόφαση παραβιάζει την αρχή της ανταποδοτικότητας. Δηλαδή, οι δημότες καλούνται να πληρώσουν μέσω του κόστους προμήθειας νερού για έργα και επενδύσεις που δεν αντιστοιχούν κατ’ ανάγκη στο δικό τους δημοτικό δίκτυο, αφού τα τοπικά δίκτυα συντηρούνται ήδη από τους ίδιους τους Δήμους και τους δημότες τους. Με λίγα λόγια, για ποιο λόγο να μετακυλίεται το κόστος αυτών των επενδύσεων σε Δήμους που έχουν δικές τους υποδομές, χωρίς ειδική κοστολόγηση, χωρίς σαφή διάκριση αρμοδιοτήτων και χωρίς συγκεκριμένη ανταποδοτική σχέση μεταξύ χρέωσης και ωφέλειας;

Η συμμετοχή του Δήμου Φυλής στην κοινή προσφυγή

Όπως προαναφέρθηκε, ο Δήμος Φυλής περιλαμβάνεται στους 13 Δήμους που συμμετέχουν στην κοινή πρωτοβουλία Αίτησης Ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά της απόφασης – αυτοί είναι οι Δήμοι Ωρωπού, Σπάτων–Αρτέμιδος, Σαρωνικού, Ραφήνας–Πικερμίου, Παλλήνης, Παιανίας, Μαρκοπούλου–Μεσογαίας, Μαραθώνος, Κρωπίας, Διονύσου, Λαυρεωτικής και Βριλησσίων.

Η νομική προσφυγή αποτελεί την κύρια θεσμική απάντηση των Δήμων. Ωστόσο, δεν λύνει άμεσα το ταμειακό πρόβλημα. Ακόμη και αν δικαιωθούν στο μέλλον, στην παρούσα φάση καλούνται να προϋπολογίσουν και να καλύψουν το αυξημένο κόστος αγοράς νερού. Έχοντας αυτό ως αιτιολογικό, η Δημοτική Αρχή Φυλής, βρίσκεται μπροστά σε δύο ταυτόχρονα ζητήματα: να υπερασπιστεί νομικά και θεσμικά τον Δήμο απέναντι σε μια αύξηση που θεωρείται άδικη και μη επαρκώς τεκμηριωμένη, αλλά και να εξασφαλίσει ότι η υπηρεσία ύδρευσης θα συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς να δημιουργηθεί οικονομικό κενό. Με άλλα λόγια, η προσφυγή στο ΣτΕ δεν αναστέλλει αυτομάτως την οικονομική πίεση. Μέχρι να κριθεί η υπόθεση, το αυξημένο κόστος πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Γιατί ο Δήμος Φυλής προχωρά σε αναπροσαρμογή τελών

Αυτό είναι και το πιο δύσκολο σημείο για τον Δήμο Φυλής, καθώς η ύδρευση είναι ανταποδοτική υπηρεσία. Τα έσοδα από τα τέλη πρέπει να καλύπτουν τις δαπάνες που σχετίζονται με την παροχή της υπηρεσίας.

Στο πλαίσιο αυτό, το Δημοτικό Συμβούλιο κλήθηκε να ψηφίσει οριζόντια αύξηση κατά 40%, υπολογίζοντας όχι μόνο την επιβάρυνση από την αύξηση της τιμής της ΕΥΔΑΠ, αλλά και το πρόσθετο λειτουργικό και τεχνικό κόστος που βαρύνει τη δημοτική υπηρεσία ύδρευσης. Όπως ανέφερε ο δήμαρχος Φυλής Χρήστος Παππούς, “η αναπροσαρμογή δεν έγινε ως μέτρο εισπρακτικού χαρακτήρα, αλλά ως αναγκαία παρέμβαση εξισορρόπησης, προκειμένου τα έσοδα της υπηρεσίας να προσεγγίσουν το πραγματικό κόστος παροχής του νερού και να εξασφαλιστεί η συνέχιση της υπηρεσίας, χωρίς υποβάθμιση του επιπέδου εξυπηρέτησης”. Παράλληλα, διατηρούνται ειδικές κοινωνικές μειώσεις και απαλλαγές για κατηγορίες δημοτών που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια. 

“Η επιλογή αυτή, όπως προκύπτει από το πλαίσιο της υπόθεσης, δεν παρουσιάζεται ως πολιτική αποδοχή της αύξησης της ΕΥΔΑΠ. Αντίθετα, είναι μια αναγκαστική δημοσιονομική προσαρμογή μέχρι να κριθεί η προσφυγή. Ο Δήμος δεν έχει, στην παρούσα φάση, άλλο άμεσο εργαλείο για να καλύψει το αυξημένο κόστος προμήθειας νερού, εφόσον αυτό έχει ήδη ενσωματωθεί στα νέα τιμολόγια” δήλωσε στη Δ.Ο και το doxthi.gr ο κ. Παππούς.

Η αντίθεση της αντιπολίτευσης

Αρνητικές στο θέμα των αυξήσεων εμφανίστηκαν οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης. Η επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Φυλής Αγγελική Παπαδάτου ανέφερε την πάγια θέση της παράταξης σε σχέση με τις αυξήσεις, ενώ την πλήρη αντίθεσή του εξέφρασε ο επικεφαλής της παράταξης “αλλάΖουμε” Χρήστος Ρούσσας. “Ζητάμε από τους δημότες να τους επιβαρύνουμε με αύξηση 40%; Έχουμε ξοδέψει 12 εκατομμύρια ευρώ για τις γεωτρήσεις” τόνισε και πρότεινε να περιμένει ο Δήμος την απόφαση του ΣτΕ και ύστερα να προχωρήσει σε αυξήσεις. Επίσης, ζήτησε να καλυφθεί το επιπλέον κόστος του νερού από τα αντισταθμιστικά, καθώς και να ενημερωθεί αν τα χρήματα θα δοθούν πίσω στους δημότες, στην περίπτωση που βγει θετική η απόφαση του ΣτΕ.

Από την πλευρά του, ο Χρήστος Παππούς σημείωσε ότι αν δεν ψηφιστούν οι αυξήσεις θα υπάρχουν νομικές συνέπειες για τους δημοτικούς συμβούλους και απάντησε ότι αν η απόφαση του ΣτΕ βγει θετική, τα χρήματα θα επιστραφούν στους δημότες.

Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση έχει ευρύτερη πολιτική σημασία, διότι ανοίγει το ζήτημα της σχέσης ΕΥΔΑΠ – Δήμων που διαθέτουν ιδιόκτητα δίκτυα. Αυτοί οι Δήμοι δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται σαν απλοί τελικοί καταναλωτές ή σαν περιοχές όπου η ΕΥΔΑΠ αναλαμβάνει το σύνολο της υποδομής. Αντίθετα, αγοράζουν νερό, αλλά αναλαμβάνουν οι ίδιοι το κόστος διανομής, συντήρησης και βλαβών στο εσωτερικό τους δίκτυο, γεγονός που δε μπορεί παρά να συνυπολογίζεται απόλυτα.