Πιο κοντά από ποτέ στη δημιουργία καταφυγίων για το κόκκινο ελάφι στην Πάρνηθα-Πιάνουν τόπο οι ενέργειες του Σπύρου Βρεττού

Υπάρχουν ζητήματα που δεν χωρούν στην καθημερινή πολιτική διαχείριση με όρους εντυπώσεων. Το κόκκινο ελάφι της Πάρνηθας είναι ένα από αυτά. Δεν είναι απλώς ένα ακόμη είδος της άγριας πανίδας που απειλείται. Είναι κομμάτι της ταυτότητας του βουνού, της φυσικής μνήμης της Αττικής και, για τις Αχαρνές, ένα σύμβολο που συνδέει την πόλη με τον ορεινό της πνεύμονα. Γι’ αυτό και η επιμονή του δημάρχου Αχαρνών Σπύρου Βρεττού να κρατά το θέμα ψηλά είναι μια πολιτική επιλογή ευθύνης. Και πλέον, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων μελετών για τη δημιουργία δύο νέων καταφυγίων προστασίας, το ζήτημα φαίνεται πως περνά από τη φάση των διαπιστώσεων στη φάση των έργων.

Η τελευταία συνάντηση του δημάρχου Αχαρνών με τον Γενικό Διευθυντή Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος της Γενικής Γραμματείας Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ευάγγελο Γκουντούφα, είχε ακριβώς αυτό το βάρος. Στο επίκεντρο βρέθηκε η προστασία του κόκκινου ελαφιού, η δραματική μείωση του πληθυσμού του και η ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων στην Πάρνηθα. Οι μελέτες, σύμφωνα με την ενημέρωση που υπήρξε, για δύο νέα καταφύγια έχουν ολοκληρωθεί και το Υπουργείο προχωρά άμεσα στη δημοπράτηση των έργων. Το ένα καταφύγιο προβλέπεται πάνω από την Αγία Τριάδα και το δεύτερο στην Αμυγδαλέζα, βόρεια του εκκοκκιστηρίου, σε έκταση περίπου 24 στρεμμάτων.

Το δεύτερο αυτό καταφύγιο έχει και μια ιδιαίτερη σημασία. Σχεδιάζεται ώστε να είναι επισκέψιμο από πολίτες, σχολεία και μαθητές. Δηλαδή δεν θα είναι μόνο ένας χώρος προστασίας, αλλά και ένας ζωντανός χώρος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Το ιστορικό των πρωτοβουλιών για τη δημιουργία καταφυγίων και τη διάσωση του κόκκινου ελαφιού

Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο του 2025 είχαν δημοσιοποιηθεί στοιχεία που προκάλεσαν σοκ: σύμφωνα με δημοσίευμα της LiFO, ο πληθυσμός του κόκκινου ελαφιού, από περίπου 700 άτομα το 2009 και 1.110 το 2014, εμφανιζόταν να έχει καταρρεύσει σε μόλις 49 ζώα στην πιο πρόσφατη καταγραφή που επικαλούνταν οι τοπικοί φορείς. Τότε ο Δήμαρχος Αχαρνών Σπύρος Βρεττός ζητούσε άμεση κινητοποίηση της Πολιτείας, χαρακτηρίζοντας τη διάσωση του είδους συλλογική και επείγουσα υπόθεση.

Την ίδια περίοδο, ο Δήμος Αχαρνών και ο Σύνδεσμος Πάρνηθας είχαν θέσει ως βασική πρόταση την επαναλειτουργία του καταφυγίου ελαφιών, το οποίο είχε σταματήσει να λειτουργεί μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2007. Η πρόταση τέθηκε στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, κατά την επίσκεψή του στις Αχαρνές για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος.

Ακολούθησαν και άλλες κινήσεις. Τον Ιούλιο του 2025, εκπρόσωποι των Δήμων Αχαρνών και Φυλής, μαζί με τον πρόεδρο του ΣΥΝΠΑ Βασίλη Λαζάρου, επισκέφθηκαν τον Εισαγγελέα Περιβάλλοντος, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το κόκκινο ελάφι. Εκεί τέθηκε ξανά το αίτημα για άμεση επαναλειτουργία του εκτροφείου/καταφυγίου, αλλά και για επιστημονικά τεκμηριωμένη διαχείριση της παρουσίας των λύκων στην Πάρνηθα.

Τον Νοέμβριο του 2025, ο Δήμος Αχαρνών προχώρησε και σε πρακτικές οδηγίες προς δημότες και επισκέπτες της Πάρνηθας, ζητώντας να μην ταΐζουν τα ελάφια, να μην αφήνουν τροφή για αδέσποτα σε εξωτερικούς χώρους και να μην αφήνουν απορρίμματα εκτός κάδων. Η παρέμβαση αυτή συνδέθηκε με την ανάγκη αποφυγής της τροφικής έλξης άγριων ζώων και της επικίνδυνης εξοικείωσής τους με τον άνθρωπο.

Τον Φεβρουάριο του 2026, με πρωτοβουλία του Σπύρου Βρεττού, πραγματοποιήθηκε ευρεία τηλεδιάσκεψη με αρμόδιους φορείς για την προστασία του κόκκινου ελαφιού και τη διαχείριση της έντονης παρουσίας λύκων. Στη σύσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι της Γενικής Γραμματείας Δασών, του Δασαρχείου, περιφερειακών δασικών υπηρεσιών, του ΟΦΥΠΕΚΑ, αρμόδιοι αντιδήμαρχοι και ο ΣΥΝΠΑ. Κοινή διαπίστωση ήταν ότι η κατάσταση απαιτεί άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις.

Σήμερα, λοιπόν, η υπόθεση βρίσκεται σε ένα καθοριστικό σημείο. Δεν μιλάμε πια μόνο για εκκλήσεις, συσκέψεις και επιστολές. Μιλάμε για ολοκληρωμένες μελέτες και για προώθηση της δημοπράτησης δύο συγκεκριμένων έργων προστασίας. Αυτό είναι το πραγματικό νέο. Και είναι σημαντικό, γιατί σε τέτοιες υποθέσεις το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι να αναγνωρίσεις τον κίνδυνο. Είναι να μη μείνεις σε αυτόν.

Βεβαίως, κανείς δεν πρέπει να υποτιμά την πολυπλοκότητα του ζητήματος. Η παρουσία των λύκων, η κατάρρευση του πληθυσμού των ελαφιών, η ανάγκη επιστημονικής διαχείρισης, η ασφάλεια πολιτών και επισκεπτών, η προστασία της βιοποικιλότητας και η αποφυγή πρόχειρων λύσεων συνθέτουν μια δύσκολη εξίσωση. Όμως η δυσκολία δεν μπορεί να είναι άλλοθι για αδράνεια.

Ο Σπύρος Βρεττός δείχνει ότι έχει επιλέξει πλευρά. Την πλευρά της πίεσης, της διεκδίκησης και της θεσμικής κινητοποίησης. Από τις συσκέψεις και τις παρεμβάσεις μέχρι τις συναντήσεις με το Υπουργείο, το θέμα του κόκκινου ελαφιού έχει παραμείνει σταθερά στην ατζέντα του Δήμου Αχαρνών. Και τώρα που οι μελέτες ολοκληρώθηκαν, η ευθύνη μεταφέρεται στο επόμενο στάδιο: να δημοπρατηθούν τα έργα, να προχωρήσουν χωρίς καθυστερήσεις και να αποκτήσει η Πάρνηθα πραγματικές ζώνες προστασίας.