Εκδήλωση στις Αχαρνές για την Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών

Ημερίδα με θέμα τη ζώσα κληρονομιά, τη συλλογική μνήμη και την προστασία των μνημείων σε περιόδους κρίσεων διοργανώνεται την Τετάρτη 27 Μαΐου 2026 στο Πολιτιστικό Κέντρο «Πέτρινο»

Ημερίδα αφιερωμένη στις Αχαρνές και στη σημασία της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς διοργανώνει το Ελληνικό ICOMOS, την Τετάρτη 27 Μαΐου, στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αχαρνών «Πέτρινο», στην οδό Καποδιστρίου 6.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο των δράσεων για την Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών και έχει ως κεντρικό θέμα: «Αρχαιολογία της Μνήμης: Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών».

Οι Αχαρνές, μια περιοχή με βαθιά ιστορική σημασία για το λεκανοπέδιο, βρίσκονται στο επίκεντρο της φετινής διοργάνωσης, καθώς εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις ως προς την ανάδειξη, την προστασία και τη διαχείριση του αρχαιολογικού και ιστορικού τους αποθέματος.

Κεντρικοί άξονες της ημερίδας θα είναι η διάσωση των αρχαιολογικών καταλοίπων, η ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας της περιοχής και η ανασύνθεση της συλλογικής μνήμης μέσα σε μια σύγχρονη, πολυπολιτισμική κοινωνία.

Η ημερίδα αποτελεί συνδιοργάνωση του ICOMOS – Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών, του Δήμου Αχαρνών και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, ενώ τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, οι εγγραφές θα πραγματοποιηθούν από τις 17:00 έως τις 18:00. Η έναρξη της εκδήλωσης έχει οριστεί για τις 18:00, ενώ θα ακολουθήσουν χαιρετισμοί από τις 18:05 έως τις 18:30. Οι εισηγήσεις θα διαρκέσουν από τις 18:30 έως τις 19:40 και η ημερίδα θα ολοκληρωθεί με συζήτηση από τις 19:45 έως τις 20:30.

Η είσοδος για το κοινό θα είναι ελεύθερη.

Η Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών εορτάζεται κάθε χρόνο στις 18 Απριλίου, μετά από πρωτοβουλία του ICOMOS και σχετικό ψήφισμα της UNESCO το 1983. Στόχος της είναι η ευαισθητοποίηση των πολιτών γύρω από την προστασία και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το θέμα που έχει επιλεγεί για το 2026 είναι “Emergency Response for Living Heritage in contexts of Conflicts and Disasters”, δηλαδή «Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών».

Το Ελληνικό ICOMOS επισημαίνει ότι η ζώσα κληρονομιά περιλαμβάνει την υλική, την άυλη και τη φυσική διάσταση του πολιτισμού. Στο επίκεντρο τίθεται το ερώτημα πώς οι επιστήμονες, οι επαγγελματίες του χώρου, οι κοινότητες, οι φορείς και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικότερα σε καταστροφές και συγκρούσεις που απειλούν τη ζωντανή μνήμη των κοινωνιών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται όχι μόνο στη φυσική προστασία των μνημείων, αλλά και στη διατήρηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, χωρίς την οποία η υλική παρουσία των μνημείων χάνει το νόημα και τη συνέχεια της. Όπως τονίζεται, η προστασία της μνήμης δεν αφορά αποκλειστικά τη σωτηρία αρχαίων ερειπίων, αλλά και την ενίσχυση της ιστορικής γνώσης, της κοινωνικής συνείδησης και της συλλογικής ταυτότητας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή των Αχαρνών ως πεδίου αναφοράς αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Πρόκειται για έναν τόπο με ισχυρό ιστορικό υπόβαθρο, αλλά και με σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις, όπου η ανάγκη σύνδεσης της αρχαιολογικής κληρονομιάς με τη ζωντανή κοινωνία παραμένει επίκαιρη και επιτακτική.