Mystery Pot: Πώς μια ελληνική εφαρμογή μάχεται τη σπατάλη τροφίμων και αποτελεί οδηγό στη χώρα

Σήμερα, το Mystery Pot, απαριθμεί περισσότερους από 200 χιλιάδες χρήστες, σώζει καθημερινά χιλιάδες πακέτα με τρόφιμα τα οποία θα κατέληγαν στους κάδους σκουπιδιών και επιπλέον βοηθά οικογένειες να αποκτήσουν ποιοτικά και νόστιμα είδη στο 1/3 της τιμής τους.

Παρά την αφθονία τροφίμων στον πλανήτη, δισεκατομμύρια τόνοι πετιούνται κάθε χρόνο, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι υποσιτίζονται. Η σπατάλη τροφίμων είναι ένα φαινόμενο με τεράστιες διαστάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, περίπου το ένα τρίτο της παραγόμενης τροφής κάθε χρόνο δεν καταναλώνεται ποτέ. Αυτό μεταφράζεται σε δισεκατομμύρια τόνους τροφίμων που χάνονται, ενώ την ίδια στιγμή εκατομμύρια άνθρωποι στερούνται ακόμα και το βασικό τους γεύμα.

Οι συνέπειες δεν είναι μόνο κοινωνικές, αλλά και περιβαλλοντικές. Η παραγωγή τροφίμων απαιτεί πολύτιμους πόρους – νερό, ενέργεια, γη – οι οποίοι ουσιαστικά σπαταλούνται όταν το φαγητό δεν αξιοποιείται. Επιπλέον, η αποσύνθεση των οργανικών απορριμμάτων συμβάλλει στην παραγωγή αερίων του θερμοκηπίου, επιβαρύνοντας την κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με την Έκθεση Δείκτη Σπατάλης Τροφίμων 2024 του Προγράμματος Περιβάλλοντος του ΟΗΕ (UNEP), ετησίως απορρίπτονται 1,05 δισεκατομμύρια τόνοι τροφίμων, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 19% της συνολικής παραγόμενης τροφής. Το 60% αυτής της ποσότητας απορρίπτεται από νοικοκυριά, 28% από χώρους εστίασης και 12% από το λιανεμπόριο.

Σε οικονομικό επίπεδο, η σπατάλη τροφίμων αγγίζει το αστρονομικό κόστος του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων ετησίως, διευρύνοντας τις παγκόσμιες κοινωνικές και επισιτιστικές ανισότητες.

Κι όλα αυτά ενώ το παγκόσμιο διατροφικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση: περισσότεροι από 783 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε καθεστώς πείνας ή σοβαρού υποσιτισμού. Τα στοιχεία είναι αμείλικτα -το φαγητό που καθημερινά καταλήγει στα σκουπίδια θα μπορούσε να θρέψει εκατομμύρια στόματα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμά ότι ετησίως πετιούνται 59 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων, με τα νοικοκυριά να ευθύνονται για το 54% της σπατάλης. Ο μέσος Ευρωπαίος πολίτης πετάει περίπου 127 κιλά τροφίμων τον χρόνο.

Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη της έχουν δεσμευτεί να επιτύχουν τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 12.3 του ΟΗΕ: τη μείωση κατά 50% της κατά κεφαλήν σπατάλης τροφίμων σε επίπεδο λιανεμπορίου και κατανάλωσης, καθώς και τη μείωση των απωλειών τροφίμων σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα έως το 2030.

Προς αυτή την κατεύθυνση, έχει θεσπιστεί σειρά πολιτικών και νομικών εργαλείων για την επιτάχυνση της δράσης, η οποία συνίσταται σε 4 δράσεις: πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, ανάκτηση ενέργειας.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμα ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για τη σπατάλη τροφίμων, παρά το γεγονός ότι καλείται να συμμορφωθεί με τους στόχους για 30% μείωση έως το 2025 και 50% έως το 2030 και, μέχρι στιγμής, βρίσκεται στην τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε στο food waste.

Mystery Pot: Ελληνική εφαρμογή ενάντια στη σπατάλη τροφίμων

Σήμερα λοιπόν, που η τεχνολογία προσφέρει λύσεις, μια ομάδα νεαρών Ελλήνων προγραμματιστών και μηχανικών, που βρέθηκαν για εργασία στην Ελβετία, παρατήρησε μια πρακτική η οποία εκεί θεωρείται σχεδόν αυτονόητη: εστιατόρια, καφέ και καταστήματα τροφίμων διαθέτουν σε χαμηλότερη τιμή τα προϊόντα που τους περισσεύουν, λίγη ώρα πριν κλείσουν. Έτσι, το φαγητό δεν πηγαίνει χαμένο, ενώ οι καταναλωτές έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν γεύματα και προϊόντα με μικρότερο κόστος.

Με αυτήν την εμπειρία στις αποσκευές τους, αποφάσισαν να δημιουργήσουν την εφαρμογή Mystery Pot, φέρνοντας την ιδέα στην Ελλάδα και προσφάτως στην Κύπρο. Πρώτοι την ανακαλύψαμε μέσα από τη Δ.Ο. και το doxthi.gr και κίνησε, από την πρώτη στιγμή, το ενδιαφέρον μας, καθώς δεν ήταν απλά μια εφαρμογή, αλλά μια προσπάθεια νέων ανθρώπων να ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες στο θέμα της αλόγιστης σπατάλης φαγητού – και μάλιστα με κοινωνικό πρόσημο. Σήμερα, το Mystery Pot, απαριθμεί περισσότερους από 200 χιλιάδες χρήστες, σώζει καθημερινά χιλιάδες πακέτα με τρόφιμα τα οποία θα κατέληγαν στους κάδους σκουπιδιών και επιπλέον βοηθά οικογένειες να αποκτήσουν ποιοτικά και νόστιμα είδη στο 1/3 της τιμής τους.

Πώς λειτουργεί το “Mystery Pot”

Μέσα από την εφαρμογή, οι χρήστες μπορούν να αγοράζουν σε προνομιακή τιμή “μυστικά πακέτα” φαγητού που δεν καταναλώθηκε κατά τη διάρκεια της ημέρας, από συνεργαζόμενα καταστήματα. Το περιεχόμενο παραμένει έκπληξη – εξ ου και η ονομασία “Mystery Pot”.

Ένα πακέτο μπορεί να περιέχει για παράδειγμα τυρόπιτες και σφολιάτες από έναν φούρνο, σαλάτες και σάντουιτς από ένα καφέ, ή ακόμα και κανονικές μερίδες φαγητού από εστιατόρια. Έτσι, ο καταναλωτής δοκιμάζει διαφορετικές επιλογές κάθε φορά, ενώ παράλληλα γνωρίζει καινούρια μαγαζιά στη γειτονιά του.

«Κέρδος για όλους»

Η λύση φαίνεται να κερδίζει ήδη θετικές εντυπώσεις. Η Μαρία, 28 ετών, λέει: «Μου αρέσει πολύ η ιδέα. Με λίγα ευρώ παίρνω φαγητό που διαφορετικά θα πεταγόταν. Έχω δοκιμάσει σάντουιτς, σαλάτες αλλά και έτοιμο φαγητό, και κάθε φορά είναι μια ευχάριστη έκπληξη».

Από την άλλη πλευρά, οι καταστηματάρχες βλέπουν το Mystery Pot ως ευκαιρία να μειώσουν τις απώλειες. Ο κύριος Γιώργος, ιδιοκτήτης φούρνου, τονίζει: «Κάθε βράδυ έμεναν στο ράφι τυρόπιτες και γλυκά. Τώρα, μέσω της εφαρμογής, τα δίνουμε σε χαμηλότερη τιμή και ξέρουμε ότι δεν πάνε χαμένα. Και οι πελάτες ευχαριστημένοι και εμείς».

Ένα μικρό βήμα για έναν πιο βιώσιμο κόσμο

Η Mystery Pot φιλοδοξεί να γίνει κομμάτι της καθημερινότητας των Ελλήνων, καλλιεργώντας μια νέα κουλτούρα γύρω από την αξία της τροφής. Γιατί κάθε γεύμα που σώζεται, δεν είναι μόνο μια οικονομία για την τσέπη, αλλά και ένα μικρό βήμα προς έναν πιο δίκαιο και βιώσιμο κόσμο.

Που απευθύνεται το Mystery Pot

Η ιστοσελίδα και η εφαρμογή που τη συνοδεύει, απευθύνεται σε καταστήματα και καταναλωτές.

Σε καταστήματα που :

● έχουν περίσσεια φαγητού στο τέλος της ημέρας τους

● θέλουν να μειώσουν τα έξοδα από την απόρριψη τροφίμων

● επιθυμούν κέρδος αντί για ζημία

● είναι ευαισθητοποιημένοι προς τη βιώσιμη κατανάλωση

● επιθυμούν ένα ακόμα μέσο προβολής/αναγνωρισιμότητας.

Σε καταναλωτές όλων των ηλικιών που:

● επιθυμούν να ανακαλύψουν νέα προϊόντα σε χαμηλότερη τιμή,

● έχουν οικολογική συνείδηση και τους αρέσει η ιδέα του να μην πετιέται φαγητό

● ενδεχομένως δεν έχουν χρόνο να μαγειρεύουν κάθε μέρα.

📲 Πού θα βρείτε την εφαρμογή

Η εφαρμογή Mystery Pot είναι διαθέσιμη δωρεάν σε Google Play (για συσκευές Android) και στο App Store (για συσκευές iOS). Οι χρήστες μπορούν με πολύ απλά βήματα να δημιουργήσουν λογαριασμό, να δουν ποια καταστήματα συμμετέχουν στην περιοχή τους και να επιλέξουν το πακέτο που τους ενδιαφέρει.

---