Με ορίζοντα ολοκλήρωσης ένα χρόνο από σήμερα, η νέα σιδηροδρομική γραμμή Άνω Λιόσια–Μέγαρα, ο λεγόμενος Προαστιακός Δυτικής Αττικής επαναφέρει το τρένο στη Δυτική Αττική και τοποθετεί τη Φυλή, το Ζεφύρι και τα Άνω Λιόσια στον χάρτη των σύγχρονων προαστιακών μετακινήσεων. Υπενθυμίζεται, ότι το έργο, που φιλοδοξεί να συνδέσει άμεσα όλη την περιοχή με το υπόλοιπο σιδηροδρομικό δίκτυο του λεκανοπεδίου,  αποτελεί επανενεργοποίηση τμήματος της παλιάς μετρικής γραμμής προς Πελοπόννησο, στον διάδρομο Άνω Λιόσια–Ελευσίνα–Μέγαρα.

Η αφετηρία στα Άνω Λιόσια και τα αναμενόμενα οφέλη

Η νέα γραμμή, που ξεκινά από την περιοχή των Άνω Λιοσίων, εκτείνεται δυτικά, περνώντας από Ασπρόπυργο και Ελευσίνα, στη συνέχεια θα κατευθύνεται προς Νέα Πέραμο και θα καταλήγει στα Μέγαρα. Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, προβλέπονται αρκετές στάσεις κατά μήκος της διαδρομής, ώστε το τρένο να λειτουργεί πραγματικά ως αστικός–προαστιακός σύνδεσμος και όχι απλώς ως γραμμή διέλευσης.

Για τον Δήμο Φυλής, η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς δημιουργεί μια δεύτερη “πύλη” σιδηροδρομικής εξυπηρέτησης  για τους κατοίκους, προσφέρει εναλλακτική στο Ι.Χ. για μετακινήσεις προς την υπόλοιπη Δυτική Αττική και ενισχύει τη θέση της περιοχής ως κόμβου μεταφορών στη δυτική πλευρά του Λεκανοπεδίου.

Για τη Φυλή και τα Άνω Λιόσια, τα οφέλη είναι πολλαπλά:

• Καθημερινή μετακίνηση: εργαζόμενοι και μαθητές αποκτούν μια σταθερή, χρονικά προβλέψιμη επιλογή μεταφοράς.
• Αποσυμφόρηση δρόμων: λιγότερα Ι.Χ. σε βασικούς άξονες της Δυτικής Αττικής.
• Οικονομική και κοινωνική ενίσχυση: καλύτερη σύνδεση με περιοχές εργασίας (Ασπρόπυργος–Ελευσίνα) και με αγορές/υπηρεσίες.
• Περιβαλλοντικό αποτύπωμα: η ηλεκτροκίνηση της γραμμής ενισχύει τη μετακίνηση με χαμηλότερους ρύπους.

Οι προβληματισμοί που μένουν ανοιχτοί

Παρά τη θετική προοπτική, το έργο συνοδεύεται και από ερωτήματα που απασχολούν τις τοπικές κοινωνίες:

• Περιβαλλοντικοί όροι: σε Απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής (139/2024), η υπηρεσία Περιβάλλοντος της Περιφέρειας αναφέρει ότι βρήκε ασυνέπειες/ανακολουθίες στη ΜΠΕ και ότι πρέπει να επαναδιατυπωθεί σε αρκετά σημεία ώστε να συμμορφώνεται με την περιβαλλοντική νομοθεσία. 
• Ισόπεδες διαβάσεις: η ασφάλεια σε σημεία όπου ο σιδηρόδρομος τέμνει οδικούς άξονες αποτελεί βασικό ζήτημα, ειδικά κοντά σε κατοικημένες περιοχές.
• Όχληση και θόρυβος: τόσο στη φάση κατασκευής όσο και στη λειτουργία, οι κάτοικοι ζητούν σαφή μέτρα προστασίας.
• Συχνότητα δρομολογίων: η γραμμή θα είναι μονή, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για το πόσο πυκνά θα είναι τα δρομολόγια σε ώρες αιχμής.
• Σύνδεση με την τοπική συγκοινωνία: χωρίς ενίσχυση λεωφορειακών γραμμών και χώρους στάθμευσης, η αξιοποίηση του έργου μπορεί να περιοριστεί.

Τι ζητούν Δήμοι και κάτοικοι

Στο πλαίσιο των παραπάνω προβληματισμών, Δήμαρχοι των περιοχών από τις οποίες θα διέρχεται ο Προαστιακός, δήλωναν επιφυλακτικοί. Ο δήμαρχος Φυλής Χρήστος Παππούς, συνεπικουρούμενος από τον δήμαρχο Ασπροπύργου Γιάννη Ηλία, είχε εκφράσει τον προβληματισμό του για το κυκλοφοριακό φόρτο που θα επιφέρουν οι ισόπεδες διαβάσεις και θα επιβαρύνουν το ήδη υπερφορτωμένο οδικό δίκτυο της περιοχής. Επιπροσθέτως, ο δήμαρχος Ελευσίνας Γεώργιος Γεωργόπουλος είχε εκφράσει ενστάσεις για το θέμα παράλληλης στις σιδηροδρομικές γραμμές διέλευσης των αγωγών των ΕΛΠΕ, ενώ ο δήμαρχος Μεγαρέων Παναγιώτης Μαργέτης έθεσε το θέμα της κυκλοφοριακής μελέτης και της διευθέτησης των ρεμάτων που τέμνουν τη μετρική γραμμή.

Παράλληλα, οι τοπικές κοινωνίες στις περιοχές ζητούν δικλείδες ασφαλείας, σε ζητήματα όπως:

• κλείσιμο/αναδιάταξη διελεύσεων
• νέες μπάρες/σήμανση
• κυκλοφοριακές επιπτώσεις γύρω από διαβάσεις και σταθμούς
• αίτημα για ανισόπεδες λύσεις όπου είναι εφικτό

Ουδείς αμφισβητεί, ότι ο Προαστιακός Δυτικής Αττικής δεν είναι απλώς μια νέα σιδηροδρομική γραμμή. Για τον Δήμο Φυλής και τις περιοχές από τις οποίες διέρχεται, αποτελεί ευκαιρία επανατοποθέτησης στον συγκοινωνιακό χάρτη της Αττικής. Η επιτυχία του, όμως, θα κριθεί από το αν η μεγάλη υποδομή “κουμπώσει” με τις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων και των εργαζομένων και αν οι τοπικές ανησυχίες αντιμετωπιστούν έγκαιρα και ουσιαστικά.

Ρεπορτάζ: Μένη Πιρπινιά